एसटी महामंडळाची ‘आवडेल तिथे प्रवास’ योजना: आता प्रवास झाला अधिक स्वस्त! जाणून घ्या नवीन दर, सवलती आणि सर्व नियम | MSRTC Pass Scheme New Rates

MSRTC Pass Scheme New Rates : महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ, म्हणजेच आपली सर्वांची लाडकी ‘एसटी’ (ST). महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यात, वाडी-वस्तीवर पोहोचणारी एसटी आता प्रवाशांसाठी एक मोठी खुशखबर घेऊन आली आहे. जर तुम्हाला सहलीचे नियोजन करायचे असेल किंवा सुट्ट्यांमध्ये सहकुटुंब महाराष्ट्र भ्रमण करायचे असेल, तर एसटी महामंडळाची ‘आवडेल तिथे प्रवास’ ही योजना तुमच्यासाठी सर्वोत्तम ठरणार आहे.

नुकत्याच मिळालेल्या माहितीनुसार, एसटी महामंडळाने या योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या पासच्या दरांमध्ये मोठी कपात केली आहे. प्रवाशांना आता २०० रुपयांपासून ते तब्बल ८०० रुपयांपर्यंत सवलत मिळणार आहे. या लेखामध्ये आपण या योजनेचे नवीन दर, त्याचे फायदे आणि पास कसा काढायचा, याची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.

‘आवडेल तिथे प्रवास’ योजना नेमकी काय आहे?

एसटी महामंडळाची ही एक अत्यंत लोकप्रिय योजना आहे. अनेकदा प्रवाशांना ४ किंवा ७ दिवसांसाठी वेगवेगळ्या ठिकाणी फिरायचे असते. अशा वेळी प्रत्येक वेळी तिकीट काढणे महाग पडते आणि ते त्रासाचेही असते. ही अडचण दूर करण्यासाठी महामंडळाने ‘मासिक पास’च्या धर्तीवर ४ दिवस आणि ७ दिवस कालावधीचे विशेष पास सुरू केले आहेत.

या योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये:

• अमर्याद प्रवास: पासच्या कालावधीत तुम्ही संबंधित बस प्रकारात कितीही वेळा आणि कुठेही प्रवास करू शकता.
• राज्यभर फिरण्याची मुभा: हा पास संपूर्ण महाराष्ट्र राज्यांतर्गत आणि महामंडळाच्या आंतरराज्यीय मार्गांवरही वैध असतो.
• बसचे विविध पर्याय: साधी बस (लाल परी), शिवशाही (एसी) आणि नवीन इलेक्ट्रिक ‘शिवाई’ बससाठीही हे पास उपलब्ध आहेत.

पासच्या दरांमध्ये झालेली मोठी कपात (New vs Old Rates)

एसटी महामंडळाने सर्वसामान्यांच्या खिशाचा विचार करून पासचे दर कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. विशेषतः लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी हे नवीन दर अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहेत.

४ दिवसांच्या पासचे नवीन दर (प्रौढ प्रवाशांसाठी)

४ दिवसांच्या सहलीचे नियोजन करणाऱ्यांसाठी खालीलप्रमाणे नवीन दर लागू होतील:

बसचा प्रकार	जुना दर (रुपये)	नवीन दर (रुपये)	एकूण बचत (रुपये)
साधी बस (Ordinary)	१८१४	१३६४	४५०
शिवशाही (Shivshahi)	२५३३	१८१८	७१५
ई-शिवाई (e-Shivai)	२८६१	२०७२	७८९

७ दिवसांच्या पासचे नवीन दर (प्रौढ प्रवाशांसाठी)

संपूर्ण आठवडाभर प्रवासाचा आनंद घेणाऱ्यांसाठी दर खालीलप्रमाणे आहेत:

बसचा प्रकार	जुना दर (रुपये)	नवीन दर (रुपये)	एकूण बचत (रुपये)
साधी बस (Ordinary)	३१७१	२३८२	७८९
शिवशाही (Shivshahi)	४४२९	३१७५	१२५४
ई-शिवाई (e-Shivai)	५००३	३६१९	१३८४

(टीप: शिवशाही आणि ई-शिवाईच्या ७ दिवसांच्या पासवर मिळणारी सवलत १२०० रुपयांपेक्षा जास्त आहे, ज्यामुळे प्रवाशांचा मोठा आर्थिक फायदा होणार आहे.)

मुलांसाठी विशेष सवलत (५ ते १२ वयोगट)

एसटी महामंडळाने लहान मुलांच्या प्रवासाचाही विशेष विचार केला आहे. ५ वर्षांपेक्षा जास्त आणि १२ वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या मुलांसाठी पासच्या दरात ५०% सवलत दिली जाते.

मुलांसाठी ४ दिवसांचे नवीन दर:

• साधी बस: ६८५ रुपये (जुना दर: ९१०)
• शिवशाही: ९११ रुपये (जुना दर: १२६९)
• ई-शिवाई: १०३८ रुपये (जुना दर: १४३३)

मुलांसाठी ७ दिवसांचे नवीन दर:

• साधी बस: ११९४ रुपये (जुना दर: १५८८)
• शिवशाही: १५९० रुपये (जुना दर: २२१७)
• ई-शिवाई: १८१२ रुपये (जुना दर: २५०४)

ई-शिवाई बसच्या प्रवाशांसाठी आनंदाची बातमी

महाराष्ट्र सरकारने प्रदूषण कमी करण्यासाठी आणि प्रवाशांना अत्याधुनिक सुविधा देण्यासाठी ‘शिवाई’ ही इलेक्ट्रिक बस सेवा सुरू केली आहे. पूर्वी या बसचे पासचे दर थोडे जास्त होते, परंतु आता साध्या बसच्या दराच्या आसपास हे दर आणले आहेत.

• ४ दिवसांसाठी फक्त २०७२ रुपयांत तुम्ही वातानुकूलित ई-शिवाईने प्रवास करू शकता.
• यामुळे मध्यमवर्गीय प्रवाशांनाही आता स्वस्त दरात ‘एसी’ बसचा प्रवास अनुभवता येईल.

पास कसा काढायचा? (Application Process)

‘आवडेल तिथे प्रवास’ योजनेचा पास काढण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे.

1. जवळचे एसटी आगार (Depot): तुमच्या गावातील किंवा शहरातील मुख्य एसटी बस स्थानकावरील ‘पास कक्षा’मध्ये (Pass Counter) जा.
2. कागदपत्रे: पास काढण्यासाठी तुमच्याकडे एक ओळखीचा पुरावा (आधार कार्ड, पॅन कार्ड किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स) असणे आवश्यक आहे.
3. छायाचित्र: पासवर लावण्यासाठी एक पासपोर्ट आकाराचा फोटो सोबत ठेवा.
4. अर्ज भरणे: तिथे मिळणारा छोटा अर्ज भरा आणि प्रवासाची तारीख निश्चित करा.
5. शुल्क भरणे: वरील तक्त्यात दिलेल्या नवीन दरांनुसार शुल्क भरा आणि तुमचा स्मार्ट कार्ड पास प्राप्त करा.

या योजनेचे नियम आणि अटी (Important Rules)

कोणत्याही सरकारी योजनेप्रमाणे यालाही काही नियम आहेत, जे प्रवाशांनी माहिती असणे गरजेचे आहे:

• कालावधी: पास ज्या तारखेला सुरू होईल, तिथून पुढे सलग ४ किंवा ७ दिवस वैध असेल. तुम्ही मधे एखादा दिवस प्रवास केला नाही, तरी तो दिवस मोजला जाईल.
• बसची वर्गवारी: जर तुम्ही साध्या बसचा पास काढला असेल, तर तुम्ही केवळ साध्या बसनेच प्रवास करू शकता. जर तुम्हाला शिवशाहीने प्रवास करायचा असेल, तर तुम्हाला त्या बसचा वेगळा पास घ्यावा लागेल किंवा फरकाची रक्कम भरावी लागेल.
• आरक्षण (Reservation): पास असल्यावर प्रवासाची हमी असते, पण ‘सीट’ची (जागेची) हमी नसते. जर तुम्हाला हवी ती सीट हवी असेल, तर तुम्हाला आरक्षणाचे वेगळे शुल्क (Reservation Charges) भरावे लागेल.
• वापरकर्ता: हा पास केवळ ज्याच्या नावावर आहे, त्यालाच वापरता येतो. तो दुसऱ्याला हस्तांतरित करता येत नाही.

पर्यटनासाठी ही योजना का उत्तम आहे?

महाराष्ट्र हे पर्यटनाच्या दृष्टीने अतिशय समृद्ध राज्य आहे. या पासचा वापर करून तुम्ही पुढील सहलींचे नियोजन करू शकता:

धार्मिक यात्रा (Religious Tourism)

तुम्ही साध्या बसचा ७ दिवसांचा पास (२३८२ रुपये) काढून अष्टविनायक यात्रा, साडेतीन शक्तिपीठे किंवा पाच ज्योतिर्लिंगांची यात्रा अतिशय कमी खर्चात पूर्ण करू शकता.

कोकण दर्शन

गणपतीपुळे, रत्नागिरी, मालवण आणि सिंधुदुर्ग यांसारख्या ठिकाणी फिरण्यासाठी एसटीची सेवा सर्वोत्तम आहे. कोकणातील घाट आणि निसर्ग पाहण्यासाठी एसटीच्या खिडकीची सीट आणि हा पास एक उत्तम समीकरण आहे.

ऐतिहासिक किल्ले

रायगड, प्रतापगड, पन्हाळा यांसारख्या किल्ल्यांच्या पायथ्यापर्यंत एसटी जाते. दुर्गप्रेमींसाठी ४ दिवसांचा पास हा एक पर्वणीच आहे.

प्रवाशांच्या मनात येणारे सामान्य प्रश्न

प्रश्न १: हा पास ऑनलाईन काढता येतो का?

उत्तर: सध्या तरी हा पास मुख्यत्वे एसटी आगारातील काउंटरवरच उपलब्ध आहे. मात्र, आगाऊ आरक्षणासाठी तुम्ही एसटीच्या अधिकृत पोर्टलचा वापर करू शकता.

प्रश्न २: ज्येष्ठ नागरिकांसाठी यात अधिक सवलत आहे का?

उत्तर: ज्येष्ठ नागरिकांसाठी (६५ वर्षांवरील) आधीच ५०% आणि ७५ वर्षांवरील नागरिकांसाठी १००% (अमृत कलश योजना) सवलत आहे. हा ‘आवडेल तिथे प्रवास’ पास सामान्यतः अशा लोकांसाठी आहे ज्यांना सवलतीचा कोणताही इतर निकष लागू होत नाही, तरीही मुले आणि इतर श्रेणींना यात सवलत मिळते.

प्रश्न ३: हा पास आंतरराज्य प्रवासासाठी चालतो का?

उत्तर: हो, महाराष्ट्र एसटी महामंडळाच्या ज्या बस गोवा, कर्नाटक, गुजरात किंवा तेलंगणा या राज्यांमध्ये जातात, तिथेही हा पास ग्राह्य धरला जातो (केवळ महामंडळाच्या बसमध्ये).

निष्कर्ष

एसटी महामंडळाने घेतलेला हा निर्णय प्रवाशांच्या हिताचा आहे. खासगी ट्रॅव्हल्सचे वाढते दर पाहता, सुरक्षित आणि स्वस्त प्रवासासाठी ‘आवडेल तिथे प्रवास’ ही योजना खरोखरच कौतुकास्पद आहे. यामुळे केवळ प्रवाशांचे पैसेच वाचणार नाहीत, तर एसटीच्या उत्पन्नातही भर पडणार आहे.

तुम्ही जर येणाऱ्या सुट्ट्यांमध्ये फिरण्याचा प्लॅन करत असाल, तर आजच तुमच्या जवळच्या एसटी आगारात जाऊन या नवीन दरांबाबत अधिक चौकशी करा आणि आपला पास निश्चित करा.

तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली? कमेंट्समध्ये नक्की सांगा आणि हा लेख तुमच्या मित्र-परिवारासोबत शेअर करायला विसरू नका, जेणेकरून त्यांनाही या स्वस्त प्रवासाचा लाभ घेता येईल!
MSRTC Pass Scheme New Rates