Gharkul List – प्रत्येक माणसाचे स्वप्न असते की त्याचे स्वतःचे एक हक्काचे आणि पक्के घर असावे. महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि शहरी भागातील गरीब व गरजू कुटुंबांचे हे स्वप्न आता सत्यात उतरत आहे. महाराष्ट्र सरकारने केंद्र सरकारच्या मदतीने राज्यात ‘सर्वांसाठी घरे’ हे अभियान अत्यंत प्रभावीपणे राबवण्यास सुरुवात केली आहे. ताज्या अपडेटनुसार, राज्यात सुमारे ३३ लाखांहून अधिक घरकुलांना मंजुरी देण्यात आली आहे.
या लेखात आपण पाहणार आहोत की, घरकुल योजनेची नवीन यादी (Gharkul List 2026) कशी तपासायची, या योजनेसाठी लागणारी कागदपत्रे कोणती, आणि जर तुमचे नाव यादीत नसेल तर तुम्हाला नक्की काय पावले उचलली पाहिजेत.
घरकुल योजना म्हणजे काय?
महाराष्ट्र राज्यात प्रामुख्याने दोन मोठ्या योजनांमार्फत घरकुलांचे वाटप केले जाते:
- प्रधानमंत्री आवास योजना (PMAY): ही केंद्र पुरस्कृत योजना असून ‘२०२९ पर्यंत सर्वांना घर’ या ध्येयाने काम करत आहे. यात ग्रामीण (PMAY-G) आणि शहरी (PMAY-U) असे दोन विभाग आहेत.
- मोदी आवास योजना: महाराष्ट्र सरकारने विशेषतः इतर मागासवर्गीय (OBC) आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी ही योजना सुरू केली आहे. ज्यांना प्रधानमंत्री आवास योजनेत लाभ मिळू शकला नाही, त्यांच्यासाठी ही योजना वरदान ठरत आहे.
या व्यतिरिक्त रमाई आवास योजना (SC घटकांसाठी) आणि शबरी आवास योजना (ST घटकांसाठी) देखील राज्यात प्रभावीपणे राबवल्या जात आहेत.
नवीन लाभार्थी यादी ऑनलाईन कशी पाहायची? Gharkul List
शासनाने पारदर्शकता राखण्यासाठी सर्व लाभार्थ्यांची यादी ऑनलाईन उपलब्ध करून दिली आहे. तुम्ही खालील सोप्या स्टेप्स वापरून तुमच्या मोबाईलवरून नाव तपासू शकता:
स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शक:
- अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या: सर्वप्रथम प्रधानमंत्री आवास योजनेच्या अधिकृत वेबसाईटवर जा.
- ‘Awaassoft’ निवडा: होमपेजवर गेल्यावर तुम्हाला ‘Awaassoft’ हा टॅब दिसेल, त्यावर क्लिक करा.
- Report विभागावर क्लिक करा: ड्रॉप-डाउन मेनूमध्ये ‘Report’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- Social Audit Reports: आता एक नवीन पेज उघडेल. तिथे शेवटच्या रकान्यात ‘H. Social Audit Reports’ अंतर्गत ‘Beneficiary details for verification’ हा पर्याय निवडा.
- तुमची निवड करा (Selection Filters):
- राज्य: महाराष्ट्र निवडा.
- जिल्हा: तुमचा जो जिल्हा असेल तो निवडा.
- तालुका: संबंधित तालुका निवडा.
- गाव: तुमचे गाव निवडा.
- वर्ष: २०२५-२०२६ किंवा चालू वर्षाची निवड करा.
- योजनेचे नाव: प्रधानमंत्री आवास योजना किंवा संबंधित राज्य योजना निवडा.
- कॅप्चा कोड भरा: तिथे विचारलेले साधे गणित (उदा. १५ + २० = ३५) सोडवून सबमिट करा.
निकाल: तुमच्या गावाची संपूर्ण यादी स्क्रीनवर दिसेल. तुम्ही ही यादी PDF स्वरूपात डाऊनलोड देखील करू शकता. यामध्ये लाभार्थीचे नाव, वडिलांचे नाव, मंजूर झालेली रक्कम आणि घराच्या बांधकामाची सद्यस्थिती ही सर्व माहिती असते.
घरकुल योजनेअंतर्गत मिळणारे आर्थिक सहाय्य
घरकुल योजनेअंतर्गत लाभार्थ्यांना मिळणारी मदत केवळ घर बांधण्यापुरती मर्यादित नसून ती विविध टप्प्यांत विभागलेली आहे:
| मदतीचा प्रकार | मिळणारी अंदाजित रक्कम |
| मूळ अनुदान (ग्रामीण) | ₹ १.२० लाख ते ₹ १.३० लाख |
| स्वच्छ भारत मिशन (शौचालय) | ₹ १२,००० |
| मनरेगा (मजुरी) | ₹ १८,००० ते ₹ २१,००० (९०-९५ दिवस) |
| एकूण मदत | अंदाजे ₹ १.५० लाख ते ₹ १.६० लाख |
निधी वितरणाचे टप्पे:
१. पहिला हप्ता: घरकुलाच्या पायाभरणीचे (Plinth Level) काम सुरू करण्यासाठी.
२. दुसरा हप्ता: भिंतींचे काम (Lintel Level) पूर्ण झाल्यावर.
३. तिसरा हप्ता: घराचे छत (Slab) टाकण्यापूर्वी किंवा टाकल्यानंतर.
४. चौथा हप्ता: घराचे पूर्ण काम, खिडक्या, दरवाजे आणि रंगाचे काम पूर्ण झाल्यावर.
आवश्यक कागदपत्रे आणि पात्रता निकष
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही अटी पूर्ण करणे अनिवार्य आहे.
पात्रता निकष:
- अर्जदार हा महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा.
- अर्जदाराकडे स्वतःच्या नावावर किंवा कुटुंबातील सदस्याच्या नावावर भारतात कुठेही पक्के घर नसावे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ठराविक मर्यादेपेक्षा (उदा. ३ लाखांपेक्षा) कमी असावे.
- कुटुंबात कोणत्याही सदस्याकडे चारचाकी वाहन किंवा सरकारी नोकरी नसावी.
- ज्यांच्याकडे स्वतःची जागा आहे पण घर कच्चे आहे, असे लोक पात्र ठरतात.
आवश्यक कागदपत्रांची यादी:
- आधार कार्ड (सर्व कुटुंबातील सदस्यांचे).
- रेशन कार्ड (BPL किंवा प्राधान्य कुटुंब).
- बँक पासबुक (आधार लिंक असलेले खाते).
- जागेचा पुरावा: ७/१२ उतारा, ८-अ चा उतारा किंवा ग्रामपंचायत नमुना ८.
- उत्पन्नाचा दाखला.
- जातीचा दाखला (आरक्षित प्रवर्गासाठी).
- स्वच्छतागृहाचे हमीपत्र.
यादीत नाव नसेल तर काय करावे?
अनेकदा पात्र असूनही यादीत नाव नसते. अशा परिस्थितीत खालील पर्याय उपलब्ध आहेत:
- आवास प्लस (Awaas+) सर्व्हे: शासनाने ‘आवास प्लस’ नावाचा एक नवीन सर्व्हे राबवला आहे. जर तुमचे नाव मूळ यादीत नसेल, तर तुमची नोंद या सर्व्हेमध्ये आहे का, याची चौकशी ग्रामपंचायतीत करा.
- ग्रामसेवक किंवा सरपंच भेट: तुमच्या गावच्या ग्रामसेवकाला भेटून तुमच्या अर्जाची स्थिती जाणून घ्या. तांत्रिक चुकांमुळे (उदा. आधार लिंकिंग नसणे) नाव प्रलंबित असू शकते.
- बीडीओ (BDO) कडे दाद मागा: जर तुम्हाला वाटत असेल की तुम्ही पात्र आहात पण तुमचे नाव जाणीवपूर्वक वगळण्यात आले आहे, तर तालुका स्तरावरील गट विकास अधिकारी (BDO) यांच्याकडे लेखी तक्रार करा.
- आपले सरकार पोर्टल: तुम्ही ऑनलाईन पद्धतीने देखील आपली तक्रार नोंदवू शकता.
घरकुल योजनेचे सामाजिक आणि आर्थिक फायदे
राज्यात ३३ लाख घरे बांधली गेल्यामुळे केवळ निवाराच मिळणार नाही, तर अर्थव्यवस्थेलाही गती मिळणार आहे:
- रोजगार निर्मिती: घर बांधकामामुळे गवंडी, मजूर, सुतार आणि प्लंबर यांना मोठ्या प्रमाणात काम उपलब्ध होत आहे.
- आरोग्य सुधारणा: पक्क्या घरामुळे आणि शौचालयामुळे ग्रामीण भागातील आरोग्य सुधारेल.
- महिला सक्षमीकरण: घरकुल योजनेतील घरे ही प्रामुख्याने घरातील महिलेच्या नावावर किंवा संयुक्त नावाने दिली जातात, ज्यामुळे महिलांना समाजात प्रतिष्ठा मिळते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्र. १: घरकुल योजनेचा पैसा थेट बँक खात्यात येतो का?
हो, शासनाच्या DBT (Direct Benefit Transfer) प्रणालीद्वारे पैसे थेट लाभार्थ्याच्या आधार लिंक केलेल्या बँक खात्यात जमा केले जातात.
प्र. २: ज्यांच्याकडे जागा नाही त्यांना घर मिळते का?
ज्यांच्याकडे जागा नाही, अशा भूमिहीन लाभार्थ्यांना जागा खरेदी करण्यासाठी शासन ‘पंडित दीनदयाळ उपाध्याय योजने’ अंतर्गत ५०,००० रुपयांपर्यंतचे अर्थसहाय्य देते.
प्र. ३: घरकुल मंजूर झाले की नाही हे मोबाईलवर पाहता येते का?
हो, तुम्ही PMAY-G च्या मोबाईल ॲपवरून किंवा वेबसाईटवरून तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल नंबरच्या साहाय्याने स्टेटस पाहू शकता.
निष्कर्ष
महाराष्ट्र सरकारचे ३३ लाख घरांचे उद्दिष्ट हे राज्यातील बेघरांसाठी एक मोठी आशा आहे. जर तुम्ही अद्याप अर्ज केला नसेल किंवा तुमचे नाव यादीत तपासले नसेल, तर त्वरित वरील स्टेप्स फॉलो करा. आपले स्वतःचे घर असणे हा केवळ गरज नाही, तर तो सन्मानाने जगण्याचा अधिकार आहे.
महत्वाची टीप: कोणत्याही मध्यस्थाला किंवा एजंटला घरकुल मिळवून देण्यासाठी पैसे देऊ नका. ही प्रक्रिया पूर्णपणे पारदर्शक आणि मोफत आहे.
Gharkul List
