UPI ऑटोपे कसे निष्क्रिय करायचे जाणून घ्या संपूर्ण माहिती. upi autopay setting

upi autopay setting – आजच्या डिजिटल युगात, प्रत्येकजण आपल्या स्मार्टफोनचा वापर करून विविध सेवा घेत असतो. बिजली बिल, पाणी बिल, गॅस सिलिंडर, इंटरनेट रिचार्ज, मोबाइल पोस्टपेड प्लॅन, OTT प्लॅटफॉर्म्सचे सबस्क्रिप्शन आणि इतर अनेक सुविधा आपण रोज वापरतो. या सर्वांसाठी वेळेवर पेमेंट करण्यासाठी NPCI (नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया) ने UPI ऑटोपे ही सुविधा सुरू केली आहे. या सुविधेच्या मदतीने ठरलेल्या तारखेला तुमच्या बँक अकाउंटमधून आपोआप पैसे कापले जातात, ज्यामुळे तुम्हाला प्रत्येक वेळी मॅन्युअली पेमेंट करण्याची गरज भासत नाही. पण कधीकधी ही सुविधा उलट समस्या निर्माण करू शकते. उदाहरणार्थ, तुम्ही एखाद्या अॅपचे सबस्क्रिप्शन घेतले आणि नंतर त्याची गरज उरली नाही, तरीही दरमहा पैसे कापले जात राहतात. अशा वेळी मनात प्रश्न येतो की, हे स्वयंचलित पेमेंट्स कसे थांबवायचे? UPI ऑटोपे कसे डीएक्टिव्हेट करायचे? जर तुम्हीही या समस्येने त्रस्त असाल, तर हा लेख तुमच्यासाठी उपयुक्त ठरेल. आम्ही या लेखात सविस्तर माहिती देणार आहोत, ज्यामुळे तुम्ही सहजपणे ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकाल. चला तर मग, सुरुवात करूया.

UPI ऑटोपे म्हणजे काय? आणि ते कसे कार्य करते?

UPI (युनिफाईड पेमेंट्स इंटरफेस) ही भारतातील एक क्रांतिकारी पेमेंट सिस्टम आहे, जी NPCI द्वारे चालवली जाते. UPI ऑटोपे ही त्यातील एक वैशिष्ट्य आहे, ज्यामुळे वारंवार होणाऱ्या पेमेंट्ससाठी तुम्ही एकदा परवानगी दिली की, पुढे आपोआप पेमेंट होत राहते. उदाहरण द्यायचे झाले तर, नेटफ्लिक्स किंवा अमेझॉन प्राईम सारख्या OTT प्लॅटफॉर्म्सचे मासिक शुल्क, क्रेडिट कार्डचे EMI, इंश्योरन्स प्रीमियम, जिम मेंबरशिप किंवा अगदी दूधवाल्याचे मासिक बिल – हे सर्व UPI ऑटोपेद्वारे हॅंडल केले जाऊ शकते.

UPI ऑटोपे कसे कार्य करते? जेव्हा तुम्ही एखाद्या सेवा प्रदात्याकडे सबस्क्रिप्शन घेता तेव्हा, ते तुम्हाला UPI ऑटोपे सेट करण्यासाठी विचारतात. तुम्ही तुमचा UPI आयडी (जसे की @okaxis किंवा @upi) निवडता आणि परवानगी देता. एकदा परवानगी मिळाली की, NPCI सिस्टम तुमच्या बँकेला सूचना पाठवते आणि ठरलेल्या तारखेला पैसे कापले जातात. हे प्रक्रिया इतकी सोपी आहे की, तुम्हाला OTP किंवा पिन एंटर करण्याचीही गरज नसते, फक्त पहिल्या वेळी सेटअप करताना.

पण या सुविधेचे फायदे आणि तोटे दोन्ही आहेत. फायदे म्हणजे, तुम्हाला वेळेवर पेमेंट करण्याची काळजी नसते, ज्यामुळे लेट फी किंवा सेवा बंद होण्याचा धोका टळतो. उदाहरणार्थ, जर तुमचे इंटरनेट बिल वेळेवर भरले नाही तर, सेवा थांबू शकते. ऑटोपेद्वारे हे टाळता येते. दुसरीकडे, तोटे म्हणजे, तुम्ही विसरून गेलात किंवा सेवा बंद करण्याचे विसरलात तर, अनावश्यक पैसे कापले जात राहतात. अनेकदा लोकांना हे लक्षात येत नाही आणि महिने उलटून जातात. अशा वेळी, हे पैसे परत मिळवणे कठीण होऊ शकते. म्हणूनच, UPI ऑटोपे व्यवस्थित मॅनेज करणे गरजेचे आहे.

तुमच्या UPI अॅपमध्ये ऑटोपे सक्रिय असलेल्या सेवांची यादी कशी तपासायची? upi autopay setting

UPI ऑटोपे व्यवस्थित मॅनेज करण्यासाठी पहिले पाऊल म्हणजे, तुमच्या UPI अॅपमध्ये कोणत्या सेवांसाठी ऑटोपे सक्रिय आहे हे तपासणे. भारतातील प्रमुख UPI अॅप्स जसे की PhonePe, Google Pay, Paytm, BHIM आणि Amazon Pay मध्ये ही सुविधा उपलब्ध आहे. आम्ही येथे काही प्रमुख अॅप्सच्या स्टेप्स सांगतो, ज्यामुळे तुम्ही सहजपणे चेक करू शकाल.

PhonePe अॅपमध्ये ऑटोपे कसे तपासायचे आणि बंद करायचे?

PhonePe हे भारतातील सर्वाधिक वापरले जाणारे UPI अॅप आहे. यात ऑटोपे मॅनेज करण्यासाठी सोपी प्रक्रिया आहे:

1. PhonePe अॅप उघडा आणि लॉग इन करा.
2. वरच्या डाव्या कोन्यात तुमची प्रोफाइल फोटो दिसेल, त्यावर क्लिक करा.
3. आता ‘Payment Management’ किंवा ‘Manage Payments’ सेक्शनमध्ये जा.
4. येथे ‘AutoPay’ किंवा ‘Mandates’ नावाचा ऑप्शन दिसेल, त्यावर टॅप करा.
5. आता तुम्हाला सर्व सक्रिय ऑटोपे सेवांची यादी दिसेल, ज्यात सेवा प्रदात्याचे नाव, रक्कम, तारीख आणि फ्रिक्वेन्सी (मासिक/वार्षिक) दाखवली जाईल.
6. एखाद्या सेवेवर क्लिक करा. जर तुम्हाला तात्पुरते थांबवायचे असेल तर ‘Pause AutoPay’ निवडा. हे पर्यायी आहे आणि नंतर तुम्ही पुन्हा सुरू करू शकता.
7. जर पूर्णपणे बंद करायचे असेल तर, खाली स्क्रोल करून ‘Delete AutoPay’ किंवा ‘Cancel Mandate’ वर क्लिक करा. यानंतर कन्फर्मेशन मेसेज येईल आणि प्रक्रिया पूर्ण होईल.

ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, तुम्हाला NPCI कडून कन्फर्मेशन एसएमएस किंवा ईमेल येऊ शकतो. लक्षात ठेवा, काही सेवांसाठी बंद करण्याची मुदत असते, जसे की बिल तारखेच्या २४ तास आधी.

Google Pay (GPay) मध्ये ऑटोपे कसे मॅनेज करायचे?

Google Pay हे दुसरे लोकप्रिय अॅप आहे. यात ऑटोपे तपासण्यासाठी:

1. GPay अॅप उघडा.
2. तुमच्या प्रोफाइल आयकॉनवर क्लिक करा.
3. ‘Payments & Subscriptions’ सेक्शनमध्ये जा.
4. ‘AutoPay’ किंवा ‘Recurring Payments’ निवडा.
5. सक्रिय मॅंडेट्सची यादी दिसेल.
6. एखाद्या मॅंडेटवर क्लिक करून ‘Pause’ किंवा ‘Cancel’ करा.

GPay मध्ये अतिरिक्त फीचर आहे की, तुम्ही प्रत्येक मॅंडेटची हिस्ट्री पाहू शकता, ज्यात किती वेळा पेमेंट झाले हे दिसते.

Paytm अॅपमध्ये ऑटोपे डीएक्टिव्हेट करण्याची प्रक्रिया

Paytm हे वॉलेट आणि UPI दोन्ही सुविधा पुरवते. यात:

1. Paytm अॅप उघडा.
2. ‘Profile’ > ‘Settings’ > ‘Payment Settings’ जा.
3. ‘AutoPay’ किंवा ‘Saved Mandates’ निवडा.
4. यादीतून सेवा निवडा आणि ‘Deactivate’ करा.

Paytm मध्ये तुम्ही बँक स्टेटमेंटसह ऑटोपे लिंक करू शकता, ज्यामुळे ट्रॅकिंग सोपे होते.

BHIM आणि इतर अॅप्समध्ये ऑटोपे कसे हॅंडल करायचे?

BHIM हे सरकारी UPI अॅप आहे. यात ‘My Mandates’ सेक्शन आहे, जेथे तुम्ही सर्व ऑटोपे पाहू शकता आणि कॅन्सल करू शकता. Amazon Pay किंवा इतर अॅप्समध्येही समान सेक्शन्स आहेत. जर तुम्ही एकापेक्षा जास्त UPI अॅप वापरत असाल तर, प्रत्येक अॅप स्वतंत्रपणे तपासा, कारण मॅंडेट्स अॅप-स्पेसिफिक असतात.

ऑटोपे नियमितपणे तपासणे का महत्वाचे आहे? आणि सुरक्षिततेच्या टिप्स

आजच्या काळात स्मार्टफोन केवळ संवादाचे साधन नसून, आर्थिक व्यवहारांचे केंद्र बनले आहे. तुम्ही एखादा नवीन अॅप इन्स्टॉल करता आणि त्याला परवानग्या देता, पण नंतर अॅप डिलीट केले तरी ऑटोपे सुरू राहू शकतो. उदाहरणार्थ, तुम्ही एखाद्या फिटनेस अॅपचे ट्रायल घेतले आणि ऑटोपे सेट केले, पण ट्रायल संपल्यानंतरही पैसे कापले जात राहिले. अशा घटना वारंवार घडतात.

म्हणून, दर २-३ महिन्यांनी ऑटोपे यादी तपासणे गरजेचे आहे. अनोळखी किंवा वापरात नसलेल्या सेवांचे ऑटोपे तात्काळ बंद करा. याशिवाय, नवीन अॅपला परवानगी देताना नेहमी रीड करा की, ते कोणत्या प्रकारचे मॅंडेट मागत आहेत.

सुरक्षिततेच्या दृष्टिकोनातून, UPI ऑटोपे फ्रॉड्सपासून सावधान राहा. काही फ्रॉडस्टर्स फेक लिंक्स पाठवून ऑटोपे सेट करवतात. नेहमी विश्वसनीय स्रोतांद्वारेच सेटअप करा. तुमच्या UPI पिन आणि OTP शेअर करू नका. जर अनावश्यक पेमेंट झाले असेल तर, तात्काळ बँकेला कळवा आणि NPCI हेल्पलाइन (१८००-१२०-१७४०) वर संपर्क साधा.

तसेच, आर्थिक व्यवस्थापनासाठी टिप्स: तुमचे मासिक बजेट तयार करा आणि ऑटोपे सेवांची यादी त्यात समाविष्ट करा. हे तुम्हाला अनावश्यक खर्च ओळखण्यास मदत करेल. उदाहरणार्थ, जर तुम्ही तीन OTT प्लॅटफॉर्म्सचे सबस्क्रिप्शन घेतले असेल तर, एक किंवा दोन बंद करून पैसे वाचवा.

UPI ऑटोपेचे फायदे आणि तोटे: एक संतुलित दृष्टिकोन upi autopay setting

UPI ऑटोपेचे फायदे खूप आहेत. प्रथम, हे वेळ वाचवते. तुम्हाला प्रत्येक महिन्यात बिल भरण्याची आठवण ठेवण्याची गरज नसते. दुसरे, हे क्रेडिट स्कोर सुधारते, कारण वेळेवर पेमेंट होतात. तिसरे, काही सेवांमध्ये डिस्काउंट मिळते, जसे की इंश्योरन्स प्रीमियममध्ये.

पण तोटेही आहेत. मुख्य म्हणजे, अनावश्यक खर्च. अनेक लोक ट्रायल सबस्क्रिप्शन घेतात आणि विसरतात, ज्यामुळे वर्षानुवर्षे पैसे वाया जातात. दुसरे, जर तुमच्या अकाउंटमध्ये पैसे कमी असतील तर, पेमेंट फेल होऊन अतिरिक्त शुल्क लागू शकते. तिसरे, प्रायव्हसी इश्यूज – तुमच्या आर्थिक डेटाचा दुरुपयोग होऊ शकतो.

म्हणून, ऑटोपे सेट करताना नेहमी विचार करा: ही सेवा दीर्घकाळासाठी आहे का? रक्कम योग्य आहे का? आणि नियमित रिव्ह्यू करा.

अतिरिक्त टिप्स: तुमचे डिजिटल वॉलेट सुरक्षित आणि व्यवस्थित कसे ठेवायचे?

1. मल्टीफॅक्टर ऑथेंटिकेशन वापरा: UPI अॅपमध्ये २-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन सुरू करा.
2. ट्रॅन्सॅक्शन हिस्ट्री तपासा: दर आठवड्याला तुमचे बँक स्टेटमेंट चेक करा.
3. अॅप अपडेट्स: नेहमी लेटेस्ट व्हर्जन वापरा, ज्यात सिक्युरिटी फिक्स असतात.
4. फ्रॉड रिपोर्टिंग: जर संशयास्पद ट्रॅन्सॅक्शन दिसले तर, तात्काळ रिपोर्ट करा.
5. बजेट अॅप्स वापरा: Mint किंवा Money Manager सारखे अॅप्स वापरून खर्च ट्रॅक करा.

निष्कर्ष: स्वयंचलित पेमेंट्स नियंत्रित ठेवून आर्थिक स्वातंत्र्य मिळवा

UPI ऑटोपे ही एक उत्तम सुविधा आहे, पण तिचा अतिरेक टाळणे गरजेचे आहे. वर सांगितलेल्या स्टेप्स फॉलो करून तुम्ही सहजपणे ऑटोपे बंद करू शकता आणि अनावश्यक खर्च रोखू शकता. नेहमी सजग राहा, तुमचे आर्थिक व्यवहार सुरक्षित ठेवा आणि डिजिटल युगाचा फायदा घ्या. जर तुम्हाला आणखी काही प्रश्न असतील तर, कमेंट्समध्ये विचारा. सुरक्षित राहा, स्मार्ट राहा!

हा लेख माहितीपूर्ण उद्देशाने लिहिला आहे. कोणत्याही आर्थिक सल्ल्यासाठी व्यावसायिक सल्लागाराशी संपर्क साधा.
upi autopay setting