Ladaki Bahin Yojana – महाराष्ट्र राज्याच्या राजकारणात आणि समाजकारणात सध्या एकाच योजनेची तुफान चर्चा आहे, ती म्हणजे ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’. राज राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील महिलांना सक्षम करण्यासाठी सुरू करण्यात आलेली ही योजना अल्पावधीतच अत्यंत लोकप्रिय झाली. मात्र, गेल्या काही दिवसांपासून या योजनेच्या हप्त्याबाबत लाभार्थ्यांमध्ये संभ्रमाचे आणि चिंतेचे वातावरण पाहायला मिळत आहे. डिसेंबर महिना संपत आला तरी नोव्हेंबर आणि डिसेंबरचा हप्ता जमा न झाल्याने “लाडक्या बहिणी” सरकारच्या निर्णयाची चातकासारखी वाट पाहत आहेत. अशातच आता मकर संक्रांतीच्या मुहूर्तावर महिलांच्या खात्यात मोठी रक्कम जमा होणार असल्याची जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे.
लाडकी बहीण योजनेचा सद्यस्थिती आणि महिलांची प्रतीक्षा : Ladaki Bahin Yojana
महाराष्ट्र शासनाने जुलै २०२४ पासून या योजनेची घोषणा केली आणि ऑगस्ट महिन्यात रक्षाबंधनाचे औचित्य साधून महिलांच्या खात्यात पहिले हप्ते जमा करण्यास सुरुवात केली. दरमहा ₹१,५०० प्रमाणे आतापर्यंत अनेक महिलांना लाभ मिळाला आहे. मात्र, नोव्हेंबर महिन्यात विधानसभा निवडणुकांची रणधुमाळी आणि आचारसंहितेचा काळ यामुळे काही तांत्रिक आणि प्रशासकीय अडथळे निर्माण झाले.
नोव्हेंबरमध्ये ऑक्टोबरचा हप्ता मिळाला, पण नोव्हेंबर आणि आता संपत आलेला डिसेंबर या दोन महिन्यांचे पैसे अद्याप मिळालेले नाहीत. सणासुदीचे दिवस, वाढती महागाई आणि दैनंदिन घरखर्च भागवण्यासाठी या पैशांची नितांत गरज असलेल्या ग्रामीण व शहरी भागातील महिला सध्या आर्थिक ओढताण सहन करत आहेत.
मकर संक्रांतीला ₹४,५०० जमा होणार? काय आहे सत्य?
सोशल मीडियावर आणि राजकीय वर्तुळात सध्या एक मोठी बातमी वाऱ्यासारखी पसरत आहे की, १४ जानेवारी २०२५ म्हणजेच मकर संक्रांतीच्या आधी राज्य सरकार महिलांच्या खात्यात प्रलंबित असलेले सर्व हप्ते एकत्र जमा करणार आहे.
हप्त्यांचे गणित कसे असेल?
जर ही चर्चा खरी ठरली, तर महिलांच्या खात्यात जमा होणारी रक्कम खालीलप्रमाणे असू शकते:
- नोव्हेंबरचा हप्ता: ₹१,५०० (प्रलंबित)
- डिसेंबरचा हप्ता: ₹१,५०० (प्रलंबित)
- जानेवारीचा हप्ता: ₹१,५०० (ऍडव्हान्स किंवा वेळेवर)
- एकूण रक्कम: ₹४,५००
जर सरकारने जानेवारीचा हप्ता देखील संक्रांतीच्या गोडव्यासाठी आधीच देण्याचे ठरवले, तर महिलांच्या खात्यात थेट ४,५०० रुपये जमा होतील. मात्र, किमान दोन महिन्यांचे मिळून ३,००० रुपये तरी मिळतीलच, अशी दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
विलंब होण्याची प्रमुख कारणे :
अनेक महिला विचारत आहेत की, “सरकार आम्हाला विसरले का?” तर याचे उत्तर ‘नाही’ असे आहे. हप्ते लांबणीवर पडण्यामागे काही महत्त्वाची कारणे आहेत:
- निवडणूक प्रक्रिया: राज्यामध्ये नुकत्याच पार पडलेल्या विधानसभा निवडणुका आणि त्यानंतरचे सत्तास्थापनेचे समीकरण यामुळे प्रशासकीय कामात काहीसा संथपणा आला होता.
- स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका: सध्या राज्यात महानगरपालिका आणि जिल्हा परिषद निवडणुकांचे वारे वाहत आहेत. यामुळे पुन्हा एकदा आचारसंहितेचा प्रभाव पडण्याची भीती व्यक्त होत आहे.
- निधीचे नियोजन: करोडो महिलांना एकत्रितपणे पैसे देण्यासाठी लागणाऱ्या मोठ्या निधीचे नियोजन आणि अर्थसंकल्पीय तरतूद करताना तिजोरीवर येणारा ताण हे देखील एक कारण असू शकते.
३१ डिसेंबरपर्यंत ‘हे’ काम करणे अनिवार्य: अन्यथा पैसे मिळणार नाहीत!
जर तुम्हाला वाटत असेल की मकर संक्रांतीला तुमच्या खात्यात पैसे यावेत, तर तुम्हाला एका महत्त्वाच्या कामाची पूर्तता करणे आवश्यक आहे. ते काम म्हणजे e-KYC (ई-केवायसी).
शासनाने स्पष्ट केले आहे की, ज्या महिलांचे आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक नाही किंवा ज्यांनी अद्याप ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, त्यांचे हप्ते रोखले जाऊ शकतात.
KYC प्रक्रिया कशी पूर्ण करावी?
- नारी शक्ती दूत ॲप: या ॲपवरून तुम्ही स्वतःची माहिती अपडेट करू शकता.
- सेतू केंद्र/सीएससी सेंटर: जवळच्या महा-ई-सेवा केंद्रात जाऊन अंगठ्याचा ठसा देऊन केवायसी करा.
- बँक भेट: तुमचे बँक खाते सक्रिय आहे की नाही आणि त्याला आधार सीडिंग (Aadhaar Seeding) झाले आहे की नाही, याची खात्री करा.
लक्षात ठेवा: ३१ डिसेंबर ही या कामासाठी अंतिम मुदत असू शकते, त्यामुळे उशीर न करता हे काम तातडीने पूर्ण करा.
योजनेचे महत्त्व: फक्त १५०० रुपये नव्हे, तर आधार!
काही टीकाकारांसाठी ₹१,५०० ही रक्कम छोटी असू शकते, पण महाराष्ट्रातील लाखो महिलांसाठी हा त्यांच्या स्वावलंबनाचा एक भाग आहे.
- शिक्षण: अनेक माता आपल्या मुलांच्या शाळेची फी किंवा वह्या-पुस्तकांसाठी या पैशांचा वापर करत आहेत.
- आरोग्य: घरातील ज्येष्ठ व्यक्तींची औषधे किंवा स्वतःचे उपचार करण्यासाठी हा पैसा मोलाचा ठरत आहे.
- लघु उद्योग: काही महिलांनी या पैशातून शेळीपालन, शिलाई मशीन किंवा घरगुती मेस सुरू करण्यासाठी छोटी गुंतवणूक केली आहे.
म्हणूनच, जेव्हा हप्ता उशिरा येतो, तेव्हा फक्त बँक बॅलन्स कमी होत नाही, तर एका कुटुंबाचे आर्थिक नियोजन कोलमडते.
अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा :
वाचक महिलांनी एक गोष्ट लक्षात घेतली पाहिजे की, सध्या ₹४,५०० मिळण्याची बातमी ही सूत्रांकडून मिळालेली माहिती आणि चर्चांवर आधारित आहे. राज्य सरकारने अद्याप कोणताही शासन निर्णय (GR) किंवा अधिकृत घोषणा केलेली नाही.
त्यामुळे अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत बातम्यांकडे लक्ष द्या. मात्र, सरकारवर असलेला महिलांचा दबाव आणि आगामी निवडणुका पाहता, संक्रांतीच्या आधी आनंदवार्ता मिळण्याची शक्यता ९०% आहे.
निष्कर्ष :
‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ ही महाराष्ट्रातील महिलांच्या जीवनात परिवर्तन घडवणारी ठरत आहे. जरी सध्या हप्त्यांसाठी थोडी वाट पाहावी लागत असली, तरी सरकार ही योजना बंद करणार नाही, असे आश्वासन वारंवार दिले जात आहे. मकर संक्रांतीचा सण महिलांच्या आयुष्यात ‘तिळगुळ घ्या आणि गोड गोड बोला’ सोबतच ‘बँक खात्यात पैसे आले’ असा गोडवा घेऊन येईल, अशी आशा करायला हरकत नाही.
महिलांनी फक्त आपले कागदोपत्री सोपस्कार (KYC) पूर्ण ठेवावेत, जेणेकरून जेव्हा शासन बटण दाबेल, तेव्हा पैसे थेट तुमच्या खात्यात विनाअडथळा जमा होतील.
Ladaki Bahin Yojana
