New Well Subsidy Documents List – महाराष्ट्रातील शेती ही प्रामुख्याने पावसावर अवलंबून आहे. मात्र, बदलत्या हवामानामुळे पावसाची अनिश्चितता वाढली असून शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी शाश्वत स्रोतांची नितांत गरज आहे. हीच गरज ओळखून महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना’ राबविण्यात येते. या योजनेचा मुख्य उद्देश अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध प्रवर्गातील शेतकऱ्यांना हक्काचे सिंचन उपलब्ध करून देऊन त्यांचे आर्थिक उत्पन्न वाढवणे हा आहे.
जर तुम्ही नवीन विहिरीसाठी अनुदान घेण्याचा विचार करत असाल, तर हा लेख तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. विहीर मंजूर होण्यासाठी नेमकी कोणती कागदपत्रे लागतात, पात्रता काय आहे आणि अर्जाची प्रक्रिया कशी असते, याची इत्यंभूत माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना काय आहे?
ही योजना विशेषतः राज्यातील अनुसूचित जाती (SC) आणि नवबौद्ध शेतकऱ्यांसाठी आहे. जमिनीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी आणि पिकांना नियमित पाणी मिळावे यासाठी शासन नवीन विहीर खोदण्यासाठी मोठे अनुदान देते. या योजनेत केवळ नवीन विहीरच नाही, तर जुन्या विहिरीची दुरुस्ती, इनवेल बोअरिंग, पंप संच, वीज जोडणी आणि शेततळ्यांचे प्लॅस्टिक अस्तरीकरण यासाठीही आर्थिक मदत केली जाते.
नवीन विहिरीसाठी पात्रता निकष New Well Subsidy Documents List
अनुदानासाठी अर्ज करण्यापूर्वी शेतकऱ्यांनी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- प्रवर्ग: अर्जदार शेतकरी अनुसूचित जाती किंवा नवबौद्ध प्रवर्गातील असावा.
- जमीन धारणा: शेतकऱ्याकडे किमान ०.४० हेक्टर (१ एकर) आणि कमाल ६ हेक्टर पर्यंत जमीन असणे आवश्यक आहे.
- उत्पन्न मर्यादा: अर्जदाराचे वार्षिक उत्पन्न १.५० लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे (सक्षम प्राधिकाऱ्याचा दाखला आवश्यक).
- विहीर अंतर: प्रस्तावित विहीर ही आधीच अस्तित्वात असलेल्या कोणत्याही विहिरीपासून किमान ५०० फूट अंतरावर असावी.
- पाणी उपलब्धता: संबंधित भागात भूजल सर्वेक्षण विकास यंत्रणेमार्फत पाणी उपलब्ध असल्याचे प्रमाणपत्र असणे गरजेचे आहे.
आवश्यक कागदपत्रांची संपूर्ण यादी (Documents Checklist)
विहीर अनुदानाचा लाभ घेण्यासाठी कागदपत्रांची पूर्तता करणे हा सर्वात महत्त्वाचा टप्पा आहे. अपुऱ्या कागदपत्रांमुळे अनेकदा अर्ज बाद होतात. त्यामुळे खालील यादी नीट तपासून घ्या:
जात प्रमाणपत्र (Caste Certificate)
शेतकरी अनुसूचित जाती किंवा नवबौद्ध प्रवर्गातील असल्याचा सक्षम प्राधिकाऱ्याने (उपविभागीय अधिकारी किंवा तहसीलदार) दिलेला दाखला.
७/१२ आणि ८-अ उतारा
जमिनीचा अद्ययावत ७/१२ उतारा आणि ८-अ चा उतारा. यावर लाभार्थीचे नाव असणे अनिवार्य आहे. जर जमीन सामायिक असेल, तर इतर वारसांचे संमतीपत्र लागते.
उत्पन्न प्रमाणपत्र
तहसीलदार किंवा नायब तहसीलदार यांनी दिलेला मागील वर्षाचा उत्पन्नाचा दाखला (मर्यादा १.५० लाख रु.).
लाभार्थीचे प्रतिज्ञापत्र
१०० रुपयांच्या स्टॅम्प पेपरवर विहित नमुन्यातील प्रतिज्ञापत्र. यामध्ये योजनेच्या अटी व शर्ती मान्य असल्याचा उल्लेख असतो.
तलाठी यांचा दाखला (महत्त्वाचे)
तलाठ्याकडून खालील बाबी नमूद असलेला दाखला घ्यावा लागतो:
- एकूण जमीन धारणा क्षेत्राचा दाखला.
- शेतकऱ्याकडे आधीपासून विहीर नसल्याचे प्रमाणपत्र.
- प्रस्तावित विहीर जुन्या विहिरीपासून ५०० फुटांच्या मर्यादेबाहेर असल्याचा दाखला.
- प्रस्तावित विहिरीचा नकाशा आणि चतु:सीमा.
भूजल सर्वेक्षण विकास यंत्रणेचा (GSDA) दाखला
ज्या ठिकाणी विहीर घ्यायची आहे, तिथे पाणी लागण्याची शक्यता आहे की नाही, हे तपासल्यानंतर GSDA कडून पाणी उपलब्धतेचा दाखला मिळतो.
अपंग प्रमाणपत्र (असल्यास)
जर अर्जदार दिव्यांग असेल, तर प्राधान्य मिळवण्यासाठी अपंगत्वाचे प्रमाणपत्र जोडावे.
फोटो आणि ग्रामसभा ठराव
- जागेचा फोटो: ज्या ठिकाणी विहीर खोदायची आहे, त्या जागेवर लाभार्थीने उभे राहून काढलेला फोटो (जागेच्या खुणेसह).
- ग्रामसभा ठराव: योजनेच्या निवडीसाठी ग्रामसभेचा मंजुरी ठराव जोडणे आवश्यक आहे.
कृषी व गट विकास अधिकाऱ्यांचे शिफारसपत्र
कृषी सहाय्यक किंवा कृषी पर्यवेक्षक यांनी प्रत्यक्ष जागेवर येऊन केलेली पाहणी आणि त्यानंतर गट विकास अधिकारी (BDO) यांचे शिफारसपत्र.
अनुदानाचे स्वरूप आणि रक्कम New Well Subsidy Documents List
या योजनेअंतर्गत लाभार्थ्यांना मिळणारे अनुदान खालीलप्रमाणे विभागलेले असते:
| कामाचा प्रकार | अंदाजित अनुदान मर्यादा |
| नवीन विहीर | रु. २,५०,००० ते ४,००,००० पर्यंत |
| जुन्या विहिरीची दुरुस्ती | रु. ५०,००० पर्यंत |
| इनवेल बोअरिंग | रु. २०,००० पर्यंत |
| पंप संच (Motor) | रु. २५,००० पर्यंत |
| वीज जोडणी (DP/Cabling) | रु. १०,००० पर्यंत |
(टीप: अनुदानाच्या रक्कमेत शासन निर्णयानुसार वेळोवेळी बदल होऊ शकतात.)
अर्ज करण्याची प्रक्रिया (How to Apply)
आता बहुतांश प्रक्रिया ही ‘महाडीबीटी’ (MahaDBT Farmer Portal) द्वारे ऑनलाईन केली जाते.
- नोंदणी: सर्वप्रथम ‘MahaDBT’ च्या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन स्वतःची नोंदणी करा.
- योजना निवड: ‘अर्ज करा’ या पर्यायावर क्लिक करून ‘सिंचन साधने आणि सुविधा’ या घटकाखाली ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना’ निवडा.
- कागदपत्रे अपलोड: वरील नमूद केलेली सर्व कागदपत्रे स्कॅन करून योग्य आकारात अपलोड करा.
- लॉटरी प्रक्रिया: अर्ज केल्यानंतर कृषी विभागामार्फत ऑनलाईन लॉटरी (Online Lottery) काढली जाते.
- पूर्व संमती: लॉटरीमध्ये नाव आल्यास कृषी विभागाकडून ‘पूर्व संमती पत्र’ दिले जाते. त्यानंतरच विहिरीचे काम सुरू करावे.
योजनेचे फायदे
- शाश्वत सिंचन: विहिरीमुळे शेतकरी वर्षातून दोन ते तीन पिके घेऊ शकतो.
- आर्थिक स्थैर्य: सिंचनाची सोय झाल्यामुळे पीक उत्पादनात वाढ होऊन शेतकऱ्यांचे राहणीमान उंचावते.
- आत्मनिर्भरता: पावसावर अवलंबून राहण्याचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे शेतीतील जोखीम कमी होते.
निष्कर्ष
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना ही गरजू शेतकऱ्यांसाठी एक वरदान आहे. योग्य कागदपत्रांची जुळवाजुळव आणि वेळेवर केलेला ऑनलाईन अर्ज तुम्हाला या योजनेचा लाभ मिळवून देऊ शकतो. जर तुमच्याकडे वरील सर्व कागदपत्रे असतील, तर आजच जवळच्या कृषी सहाय्यकांशी संपर्क साधा किंवा महाडीबीटी पोर्टलवर अर्ज करा.
New Well Subsidy Documents List
