Onion Rate – महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी ‘कांदा’ हे केवळ एक पीक नसून ते त्यांच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. गेल्या काही दिवसांपासून कांदा उत्पादक शेतकरी चिंतेत आहेत, कारण बाजारात दरांमध्ये मोठी चढ-उतार पाहायला मिळत आहे. कधी आवक वाढल्याने दर कोसळतात, तर कधी मागणी वाढल्याने भावात तेजी येते. आज आपण महाराष्ट्रातील प्रमुख बाजार समित्यांचे ताजे दर आणि नवीन वर्षात कांदा बाजाराची दिशा काय असेल, याचा सविस्तर आढावा घेणार आहोत.
महाराष्ट्रातील आजचे कांदा बाजारभाव (प्रति क्विंटल) : Onion Rate
राज्यातील विविध बाजार समित्यांमध्ये आज लाल, पोळ आणि उन्हाळी कांद्याची आवक मोठ्या प्रमाणात झाली. कोल्हापूरसारख्या बाजारपेठेत कमाल दराने ३,३०० रुपयांचा टप्पा ओलांडला आहे, तर काही ठिकाणी आवक वाढल्याने दर स्थिर आहेत.
प्रमुख बाजार समित्यांचे दर विश्लेषण
| बाजार समिती | किमान दर (₹) | कमाल दर (₹) | सर्वसाधारण दर (₹) |
| कोल्हापूर | ५०० | ३,३०० | १,७०० |
| मुंबई (वाशी) | १,००० | २,५०० | १,७०० |
| कामठी (नागपूर) | १,९०० | २,८०० | २,३१० |
| खेड-चाकण | १,२०० | २,४०० | १,८०० |
| पुणे (पिंपरी) | १,१०० | २,१०० | १,६०० |
(टीप: हे दर बाजार समितीच्या आवक आणि गुणवत्तेवर अवलंबून असतात.)
लाल आणि पोळ कांद्याची सद्यस्थिती :
सध्या बाजारात लाल कांदा आणि पोळ कांद्याची चलती आहे. नाशिक आणि अहमदनगर पट्ट्यातून मोठ्या प्रमाणावर नवीन कांदा बाजारात दाखल होत आहे.
- देवळा आणि अमरावती: या दोन्ही ठिकाणी लाल कांद्याला सरासरी १,८५० रुपयांपर्यंत दर मिळत आहे.
- पिंपळगाव बसवंत: येथे पोळ कांद्याची विक्रमी ११,४०० क्विंटल आवक झाली. आवक जास्त असूनही दर १,६५० रुपयांवर स्थिर राहणे, हे बाजारात मागणी चांगली असल्याचे लक्षण आहे.
लाल कांद्याची टिकवण क्षमता कमी असल्याने शेतकरी तो लगेच विकण्यावर भर देत आहेत, ज्यामुळे बाजारात पुरवठा सातत्याने सुरू आहे.
उन्हाळी कांदा: साठवणूक की विक्री?
उन्हाळी कांद्याच्या बाबतीत सध्या काहीसा दबाव पाहायला मिळत आहे. पिंपळगाव बसवंतमध्ये उन्हाळी कांदा १,४०० रुपयांच्या आसपास विकला जात आहे, तर येवला-आंदरसूल भागात आवक जास्त असल्याने दर ८५० रुपयांपर्यंत खाली आले आहेत. ज्या शेतकऱ्यांकडे दर्जेदार उन्हाळी कांदा आहे, त्यांनी तो टप्प्याटप्प्याने बाजारात आणणे फायदेशीर ठरेल.
नवीन वर्षात कांदा भाव वाढतील का?
शेतकऱ्यांच्या मनात सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की, “नवीन वर्षात कांदा ५,००० पार करणार का?” याचे विश्लेषण करण्यासाठी खालील काही घटकांचा विचार करणे आवश्यक आहे:
निर्यातीचे धोरण –
केंद्र सरकारचे निर्यात धोरण कांद्याच्या दरावर मोठा परिणाम करते. जर सरकारने निर्यातीवर दिलेली सवलत कायम ठेवली आणि किमान निर्यात मूल्य (MEP) कमी ठेवले, तर नवीन वर्षात परदेशातून मोठी मागणी येऊ शकते.
अवकाळी पाऊस आणि हवामान –
गेल्या काही महिन्यांत झालेल्या अवकाळी पावसामुळे अनेक भागांतील रोपवाटिकांचे नुकसान झाले आहे. यामुळे जानेवारी-फेब्रुवारी महिन्यात येणाऱ्या कांद्याच्या उत्पादनात घट होण्याची शक्यता आहे. उत्पादन कमी झाल्यास साहजिकच दरात मोठी वाढ पाहायला मिळू शकते.
साठवणुकीतील घट –
जुन्या उन्हाळी कांद्याचा साठा आता संपत आला आहे. बाजाराची संपूर्ण भिस्त आता नवीन लाल आणि पोळ कांद्यावर आहे. जर नवीन कांद्याची आवक सरासरीपेक्षा कमी राहिली, तर जानेवारी महिन्यात बाजार ३,५०० ते ४,५०० रुपयांपर्यंत मजल मारू शकतो.
शेतकऱ्यांसाठी यशस्वी विक्रीचे ‘सुपर मंत्र’ :
बाजारात केवळ कांदा नेऊन चालत नाही, तर तो कशा प्रकारे नेला जातो, यावर तुमचा नफा अवलंबून असतो.
- प्रतवारी (Grading): तुमचा कांदा ‘गोळा’, ‘मिडियम’ आणि ‘गोलटा’ अशा तीन भागांत विभागून विका. आज कोल्हापूरमध्ये ३,३०० रुपये दर फक्त दर्जेदार (A-Grade) कांद्यालाच मिळाला आहे.
- ओलावा तपासा: नवीन कांदा काढल्यानंतर तो योग्य प्रकारे वाळवूनच बाजारात न्या. ओल्या कांद्याला व्यापारी कमी दर लावतात कारण त्यात वजनाची घट जास्त होते.
- बाजाराचा अंदाज घ्या: एकाच वेळी सर्व माल बाजारात आणण्यापेक्षा, दर वाढीचा अंदाज घेऊन टप्प्याटप्प्याने विक्री करा.
- थेट विक्री: शक्य असल्यास किरकोळ बाजारात किंवा शेतकरी आठवडी बाजारात विक्री करण्याचा प्रयत्न करा, जेणेकरून मध्यस्थांचे कमिशन वाचेल.
कांदा बाजारावर परिणाम करणारे जागतिक घटक :
भारतातील कांदा केवळ देशांतर्गत नाही, तर दुबई, श्रीलंका, बांग्लादेश आणि मलेशियामध्ये मोठ्या प्रमाणावर निर्यात केला जातो. सध्या पाकिस्तान आणि इजिप्तमधील कांदा उत्पादन देखील जागतिक बाजारात स्पर्धेत आहे. मात्र, भारतीय लाल कांद्याची चव जगात सर्वोत्तम मानली जाते. जर आंतरराष्ट्रीय बाजारात पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली, तर भारतीय कांद्याला सोन्यासारखा भाव मिळू शकतो.
निष्कर्ष :
येणारा काळ कांदा उत्पादकांसाठी आव्हानात्मक असला तरी संधींनी भरलेला आहे. नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला आवक आणि मागणीचा समतोल राखला गेला, तर शेतकऱ्यांना नक्कीच चांगले दिवस येतील.
महत्त्वाची टीप: बाजारभाव हे दररोज बदलत असतात. विक्रीला जाण्यापूर्वी आपल्या जवळच्या कृषी उत्पन्न बाजार समितीशी (APMC) संपर्क साधून अधिकृत दरांची खात्री करून घ्यावी.
Onion Rate
