Ration Card Name Addition Online Process 2026: रेशन कार्ड हे केवळ स्वस्त धान्य मिळवण्याचे साधन नसून ते एक अत्यंत महत्त्वाचे ओळखपत्र आणि पत्त्याचा पुरावा देखील आहे. कुटुंबात नवीन बाळाचा जन्म झाला असेल किंवा लग्नानंतर घरामध्ये नवीन सून आली असेल, तर त्यांचे नाव रेशन कार्डमध्ये समाविष्ट करणे कायदेशीररीत्या आणि सोयीच्या दृष्टीने आवश्यक असते.
पूर्वी या कामासाठी तहसील कार्यालय किंवा रेशनिंग ऑफिसचे वारंवार फेरे मारावे लागत असत. मात्र, आता डिजिटल इंडियाच्या युगात महाराष्ट्र सरकारने ही प्रक्रिया अत्यंत सुलभ आणि पारदर्शक केली आहे. आता तुम्ही घरबसल्या तुमच्या मोबाईल किंवा लॅपटॉपच्या मदतीने रेशन कार्डमध्ये नाव वाढवू शकता.
या लेखामध्ये आपण रेशन कार्डमध्ये नाव ॲड करण्याची नवीन ऑनलाइन पद्धत, लागणारी आवश्यक कागदपत्रे आणि महत्त्वाच्या अटींची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
रेशन कार्डमध्ये नाव नोंदवणे का आवश्यक आहे?
अनेकदा लोक नाव नोंदवण्यास उशीर करतात, परंतु त्याचे काही गंभीर परिणाम होऊ शकतात:
१. धान्याचा लाभ: रेशन कार्डवर जितकी नावे असतील, तितक्या प्रमाणात सरकारकडून धान्य (गहू, तांदूळ, डाळी) मिळते.
२. शासकीय योजना: ‘माझी लाडकी बहीण’ योजना असो किंवा आयुष्मान भारत कार्ड, अनेक योजनांसाठी रेशन कार्डवर नाव असणे अनिवार्य असते.
३. ओळख पुरावा: मुलांच्या शाळेतील प्रवेशासाठी किंवा इतर सरकारी कामांसाठी रेशन कार्डाचा वापर होतो.
नाव वाढवण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
प्रक्रिया सुरू करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे स्कॅन करून तयार ठेवा. (फाईल साईज कमी असावी जेणेकरून अपलोड करताना अडचण येणार नाही.)
नवीन जन्मलेल्या मुलाचे नाव लावण्यासाठी:
- मूळ रेशन कार्ड (Original Ration Card).
- मुलाचा जन्म दाखला (Birth Certificate).
- माता-पित्याचे आधार कार्ड.
लग्नानंतर पत्नीचे नाव लावण्यासाठी:
- विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र (Marriage Certificate).
- पत्नीचे नाव जुन्या रेशन कार्डमधून कमी केल्याचा दाखला (Deletion Certificate).
- पत्नीचे आधार कार्ड (माहेरच्या पत्त्यावरून सासरच्या पत्त्यावर अपडेट केलेले असल्यास अधिक चांगले).
रेशन कार्ड ऑनलाइन नाव नोंदणी: स्टेप-बाय-स्टेप संपूर्ण प्रक्रिया
महाराष्ट्र अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण विभागाच्या (MahaFood) अधिकृत पोर्टलवरून ही प्रक्रिया कशी करायची, ते खालीलप्रमाणे आहे:
पायरी १: अधिकृत पोर्टलला भेट द्या
सर्वात आधी तुमच्या ब्राउझरमध्ये RCMS MahaFood किंवा mahafood.gov.in ही वेबसाईट ओपन करा.
पायरी २: नवीन युजर रजिस्ट्रेशन (Sign In / Register)
१. होमपेजवर गेल्यावर ‘Sign In / Register’ या बटणावर क्लिक करा.
२. येथे तुम्हाला दोन पर्याय दिसतील, त्यापैकी ‘Public Login’ निवडा.
३. जर तुम्ही पहिल्यांदाच ही वेबसाईट वापरत असाल, तर ‘New User? Sign Up Here’ वर क्लिक करा.
पायरी ३: रेशन कार्ड पडताळणी
१. नोंदणी करताना ‘I have a valid Ration Card’ हा पर्याय निवडा.
२. तुमचा १२ अंकी रेशन कार्ड नंबर (RC Number) टाका.
३. तुमच्या रेशन कार्डाशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर एक OTP येईल. तो बॉक्समध्ये टाकून ‘Verify’ करा.
पायरी ४: युजर आयडी आणि पासवर्ड तयार करा
पडताळणी झाल्यानंतर तुम्हाला स्वतःचा युजर आयडी (User ID) आणि पासवर्ड तयार करावा लागेल. हा पासवर्ड लक्षात ठेवा किंवा कुठेतरी लिहून ठेवा, कारण भविष्यात स्टेटस चेक करण्यासाठी याची गरज पडते.
पायरी ५: डॅशबोर्डवर लॉगिन करा
आता तुमच्या नवीन युजर आयडी आणि पासवर्डने लॉगिन करा. लॉगिन केल्यानंतर तुमच्यासमोर एक डॅशबोर्ड ओपन होईल. तिथे तुमच्या रेशन कार्डाची सर्व माहिती (कुटुंब प्रमुखाचे नाव, सध्या असलेली सदस्य संख्या इ.) दिसेल.
पायरी ६: रेशन कार्ड मॉडिफिकेशन (Ration Card Modification)
१. डॅशबोर्डच्या डाव्या बाजूला तुम्हाला अनेक पर्याय दिसतील. त्यापैकी ‘Ration Card Modification’ या पर्यायावर क्लिक करा.
२. आता ‘Add New Member’ हा पर्याय निवडा.
पायरी ७: नवीन सदस्याची माहिती भरा
येथे तुम्हाला नवीन सदस्याची वैयक्तिक माहिती अचूक भरायची आहे:
- पूर्ण नाव: आधार कार्डवर असल्याप्रमाणे नाव इंग्रजी आणि मराठीत भरा.
- जन्म तारीख: जन्म दाखल्याप्रमाणे तारीख निवडा.
- लिंग: स्त्री/पुरुष/इतर निवडा.
- नाते: कुटुंब प्रमुखाशी काय नाते आहे (उदा. मुलगा, मुलगी, पत्नी) ते निवडा.
- आधार नंबर: नवीन सदस्याचा आधार नंबर टाका.
पायरी ८: कागदपत्रे अपलोड करा
वर नमूद केलेली कागदपत्रे (उदा. जन्म दाखला किंवा नाव कमी केल्याचा दाखला) विचारलेल्या ठिकाणी अपलोड करा. कागदपत्रे स्पष्ट दिसतील याची काळजी घ्या.
पायरी ९: अर्ज सबमिट करा आणि पावती जतन करा
सर्व माहिती भरून झाल्यानंतर एकदा ‘Preview’ बटणावर क्लिक करून माहिती तपासून घ्या. काही चूक असल्यास दुरुस्त करा. शेवटी ‘Submit’ बटणावर क्लिक करा. अर्ज सबमिट झाल्यावर तुम्हाला एक अॅप्लिकेशन रेफरन्स नंबर (Application Reference Number) मिळेल. त्याची प्रिंट काढून घ्या किंवा स्क्रीनशॉट काढा.
अर्ज केल्यानंतर काय होते? (Approval Process)
तुमचा ऑनलाइन अर्ज थेट तुमच्या संबंधित तहसील कार्यालयातील पुरवठा विभागाकडे जातो.
१. छाननी: अधिकारी तुमच्या अर्जाची आणि कागदपत्रांची पडताळणी करतात.
२. स्थळ पाहणी: काही प्रकरणांमध्ये रेशन निरीक्षक (Ration Inspector) शहानिशा करण्यासाठी विचारणा करू शकतात.
३. मंजुरी: सर्व माहिती बरोबर असल्यास ७ ते १५ दिवसांच्या आत तुमचे नाव रेशन कार्डमध्ये ऑनलाइन अपडेट केले जाते.
रेशन कार्ड स्टेटस कसे चेक करायचे?
तुमचा अर्ज मंजूर झाला की नाही हे पाहण्यासाठी:
१. पुन्हा MahaFood च्या पोर्टलवर जा.
२. तुमच्या आयडीने लॉगिन करा.
३. ‘Check Application Status’ वर क्लिक करा.
४. तिथे तुम्हाला तुमचा अर्ज ‘Pending’, ‘Approved’ किंवा ‘Rejected’ कोणत्या स्थितीत आहे ते समजेल.
नाव नोंदणी करताना होणाऱ्या सामान्य चुका टाळा Ration Card Name Addition Online Process 2026
१. आधार माहिती: आधार कार्डवरचे नाव आणि रेशन कार्ड अर्जातील नाव यात तफावत नसावी.
२. स्पष्ट कागदपत्रे: अंधुक किंवा अस्पष्ट फोटो अपलोड केल्यास अर्ज बाद होऊ शकतो.
३. मोबाईल नंबर: रेशन कार्डाशी आधार लिंक असलेला मोबाईल नंबर चालू असणे आवश्यक आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. रेशन कार्डमध्ये नाव वाढवण्यासाठी किती फी लागते?
ऑनलाइन प्रक्रियेसाठी शासन निर्धारित अत्यल्प शुल्क असते. तुम्ही स्वतः केल्यास केवळ पोर्टल चार्जेस लागतात.
२. नाव अपडेट व्हायला किती दिवस लागतात?
साधारणपणे ८ ते १५ कार्य दिवसांत प्रक्रिया पूर्ण होते.
३. मुलाचे आधार कार्ड नसेल तर नाव नोंदवता येते का?
सध्याच्या नियमांनुसार आधार कार्ड अनिवार्य आहे. मुलाचे आधार कार्ड नसल्यास आधी ते काढून घ्यावे.
४. लग्नानंतर पत्नीचे नाव माहेरच्या कार्डवरून कमी करणे आवश्यक आहे का?
हो, एकाच वेळी दोन रेशन कार्डमध्ये नाव असणे बेकायदेशीर आहे. त्यामुळे माहेरच्या कार्डवरून नाव कमी केल्याचा (Deletion) दाखला आवश्यक असतो.
निष्कर्ष
रेशन कार्डमध्ये बदल करणे आता अत्यंत सोपे झाले आहे. दलालांना पैसे देण्याऐवजी किंवा रांगेत उभे राहण्याऐवजी वरील ऑनलाईन पद्धतीचा अवलंब करा. यामुळे तुमचा वेळ आणि पैसा दोन्ही वाचेल. जर तुम्हाला ही प्रक्रिया करताना काही अडचण आली, तर तुम्ही जवळच्या ‘आपले सरकार’ सेवा केंद्रातही जाऊ शकता.
ही माहिती तुम्हाला कशी वाटली? कमेंटमध्ये नक्की कळवा आणि तुमच्या गरजू मित्र-मैत्रिणींना हा लेख शेअर करायला विसरू नका! सरकारी योजनांच्या अशाच ताज्या अपडेट्ससाठी आमच्या वेबसाईटला नियमित भेट द्या.
Ration Card Name Addition Online Process 2026
