Ration Card New Rules 2026: नवीन वर्षाच्या सुरुवातीलाच रेशन कार्डधारकांसाठी केंद्र आणि राज्य सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी दिली आहे. १ जानेवारी २०२६ पासून सार्वजनिक वितरण प्रणालीमध्ये (PDS) मोठे बदल लागू होत आहेत. ई-केवायसी (e-KYC) पासून ते धान्य वाटपाच्या परिमाणापर्यंत सर्वच नियमांत सुधारणा करण्यात आली आहे.
जर तुम्ही रेशन कार्डधारक असाल, तर तुमचे धान्य बंद होऊ नये म्हणून हे नवीन नियम समजून घेणे आवश्यक आहे.
धान्य वाटपाचा नवीन कोटा: गव्हाच्या प्रमाणात वाढ
गेल्या अनेक दिवसांपासून रेशनवर तांदूळ जास्त आणि गहू कमी मिळत असल्याच्या तक्रारी नागरिकांकडून येत होत्या. त्याची दखल घेत सरकारने गव्हाचा कोटा वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
| कार्डाचा प्रकार | एकूण धान्य | नवीन कोटा (गहू + तांदूळ) |
| अंत्योदय (AAY) | ३५ किलो (प्रति कार्ड) | १५ किलो गहू + २० किलो तांदूळ |
| प्राधान्य कुटुंब (PHH) | ५ किलो (प्रति सदस्य) | २ किलो गहू + ३ किलो तांदूळ |
आधी अंत्योदय कार्डावर केवळ १० किलो गहू मिळत होता, तो आता १५ किलो करण्यात आला आहे.
ई-केवायसी (e-KYC) अनिवार्य: ३१ डिसेंबर ही शेवटची संधी
तुमचे रेशन कार्ड सुरू ठेवायचे असेल, तर कुटुंबातील सर्व सदस्यांचे e-KYC पूर्ण करणे बंधनकारक आहे.
- अंतिम मुदत: ३१ डिसेंबर २०२५.
- प्रक्रिया: रेशन दुकानावरील ई-पॉस (e-PoS) मशीनवर अंगठ्याचा ठसा देऊन प्रमाणीकरण करणे.
- परिणाम: ज्या सदस्यांचे केवायसी पूर्ण नसेल, त्यांचे नाव रेशन यादीतून तात्पुरते कमी केले जाईल आणि त्या सदस्याचे धान्य बंद होईल.
सलग ६ महिने रेशन न घेतल्यास कार्ड ‘ब्लॉक’ होणार
सरकारने पारदर्शकता आणण्यासाठी ‘सुधारणा आदेश २०२५’ लागू केला आहे. जर एखाद्या कुटुंबाने सलग ६ महिने रेशन दुकानातून धान्य उचलले नाही, तर त्यांचे रेशन कार्ड ‘निष्क्रिय’ (In-active) केले जाईल.
टीप: जर तुमचे कार्ड एकदा निष्क्रिय झाले, तर ते पुन्हा सुरू करण्यासाठी तुम्हाला तहसील कार्यालयात जाऊन कागदपत्रांची पडताळणी करावी लागेल. हे पाऊल केवळ गरजू लोकांनाच योजनेचा लाभ मिळावा यासाठी उचलण्यात आले आहे.
‘वन नेशन वन रेशन कार्ड’ आता अधिक प्रभावी
नवीन वर्षापासून स्थलांतरित मजुरांसाठी आणि कामगारांसाठी आनंदाची बातमी आहे. ‘वन नेशन वन रेशन कार्ड’ अंतर्गत तुम्ही देशातील कोणत्याही रेशन दुकानातून धान्य घेऊ शकता. यासाठी नवीन कार्डची गरज नाही, फक्त तुमचे आधार कार्ड रेशन कार्डशी लिंक असणे आवश्यक आहे.
गहू-तांदळासोबतच आता इतर वस्तूही मिळणार?
सरकार केवळ गहू आणि तांदूळच नव्हे, तर गरिबांच्या ताटात पोषक आहार असावा यासाठी डाळ, साखर आणि खाद्यतेल सवलतीच्या दरात देण्याचा विचार करत आहे. काही राज्यांमध्ये याची प्रायोगिक तत्त्वावर सुरुवात झाली असून, लवकरच महाराष्ट्रातही याचे नियमित वाटप सुरू होण्याची शक्यता आहे.
१ जानेवारी २०२६ पासून होणारे हे बदल रेशन व्यवस्थेतील पारदर्शकता वाढवण्यासाठी आहेत. त्यामुळे तातडीने आपली ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करून घ्या आणि आपला हक्काचा गहू व तांदूळ नवीन कोट्ट्यानुसार मिळवा.
