Sanjay Gandhi Niradhar Yojana Payment Status : महाराष्ट्र राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल, वृद्ध, निराधार, विधवा आणि दिव्यांग बांधवांसाठी एक अत्यंत आनंदाची बातमी समोर आली आहे. राज्य सरकारने नवीन वर्षाच्या सुरुवातीलाच ‘संजय गांधी निराधार अनुदान योजना’ आणि ‘श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना’ यांतील लाभार्थ्यांच्या मानधनाचा मार्ग मोकळा केला आहे.
३ जानेवारी २०२६ पासून राज्यभरातील लाखो लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) द्वारे पैसे जमा होण्यास सुरुवात झाली आहे. मात्र, अनेक लाभार्थ्यांमध्ये सध्या एकच चर्चा सुरू आहे की, नक्की किती रक्कम जमा होत आहे? काही लोकांच्या खात्यात १५०० रुपये आले आहेत, तर काहींना ३००० रुपये मिळाले आहेत. या गोंधळाचे नेमके कारण काय आणि तुमचे स्टेटस कसे तपासायचे, याची सविस्तर माहिती आपण या लेखात घेणार आहोत.
संजय गांधी निराधार योजना काय आहे?
महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागामार्फत राबविली जाणारी ही एक अत्यंत महत्त्वाची योजना आहे. ज्या व्यक्तींचे वय ६५ वर्षांपेक्षा कमी आहे आणि ज्यांना उत्पन्नाचे कोणतेही साधन नाही, अशा निराधार व्यक्तींना आर्थिक मदत करणे हा या योजनेचा मुख्य हेतू आहे.
या योजनेचे मुख्य लाभार्थी कोण आहेत?
- निराधार पुरुष आणि महिला.
- विधवा महिला (ज्यांना मुले नाहीत किंवा ज्यांची मुले लहान आहेत).
- दिव्यांग व्यक्ती (अंध, अपंग, मूकबधिर इ.).
- अनाथ मुले.
- गंभीर आजाराने ग्रस्त व्यक्ती (उदा. क्षयरोग, कर्करोग, एड्स इत्यादी).
खात्यात १५०० की ३०००? रकमेतील फरकाचे मुख्य कारण
अनेकांच्या मोबाईलवर मानधनाचे संदेश येत आहेत, पण रकमेत तफावत दिसून येत आहे. याचे स्पष्टीकरण खालीलप्रमाणे आहे:
१. नियमित १५०० रुपये (नियमित हप्ता)
महाराष्ट्र सरकारने गेल्या वर्षीच ऐतिहासिक निर्णय घेत मानधनात वाढ केली होती. पूर्वी निराधार योजनेअंतर्गत १००० रुपये मिळत होते, ते वाढवून आता १५०० रुपये करण्यात आले आहेत. ज्या लाभार्थ्यांना दरमहा नियमित पैसे मिळत आहेत, त्यांच्या खात्यात या महिन्याचा हप्ता म्हणून १५०० रुपये जमा झाले आहेत.
२. ३००० रुपये का जमा होत आहेत? (थकबाकीसह)
काही जिल्ह्यांमध्ये तांत्रिक अडचणींमुळे किंवा निधी वेळेवर उपलब्ध न झाल्यामुळे नोव्हेंबर किंवा डिसेंबर महिन्याचे मानधन रखडले होते. अशा लाभार्थ्यांना आता नवीन वर्षात ‘बोनस’ म्हणून मागील महिन्याची थकबाकी आणि चालू महिन्याचा हप्ता असे मिळून एकत्रित ३००० रुपये (1500 + 1500) वितरित केले जात आहेत.
३. नवीन लाभार्थ्यांसाठी आनंदाची बातमी
ज्या नागरिकांनी गेल्या ३-४ महिन्यांत या योजनेसाठी अर्ज केला होता आणि ज्यांचे अर्ज अलीकडेच मंजूर झाले आहेत, अशा लाभार्थ्यांना मंजुरीच्या तारखेपासूनची सर्व थकबाकी एकत्रित मिळत आहे. काही लाभार्थ्यांच्या खात्यात ४५०० ते ६००० रुपयांपर्यंतची रक्कम देखील जमा झाल्याचे दिसून येत आहे.
तुमचे पेमेंट स्टेटस कसे तपासायचे? Sanjay Gandhi Niradhar Yojana Payment Status
जर तुम्हाला अद्याप मानधन मिळाले आहे की नाही हे समजले नसेल, तर खालील पद्धतींचा वापर करा:
पद्धत १: एसएमएस (SMS Alerts)
तुमचे बँक खाते ज्या मोबाईल नंबरशी लिंक आहे, त्या नंबरचे इनबॉक्स तपासा. सरकारकडून पैसे जमा झाल्यावर “Your Account XXXXXXXX123 has been credited with Rs. 1500 on 03/01/2026” असा संदेश येतो.
पद्धत २: बँक पासबुक अपडेट
जर तुमच्याकडे मोबाईल अलर्टची सुविधा नसेल, तर तात्काळ तुमच्या संबंधित बँक शाखेत किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन आपले पासबुक प्रिंट करून घ्या. त्यामध्ये सरकारी अनुदानाचा (DBT/Govt Grant) उल्लेख असतो.
पद्धत ३: मिस्ड कॉल बँकिंग
अनेक बँका (उदा. SBI, Bank of Baroda, Maharashtra Bank) मिस्ड कॉलवर बॅलन्स चेक करण्याची सुविधा देतात. तुमच्या बँकेच्या टोल-फ्री नंबरवर कॉल करून तुम्ही शिल्लक रक्कम तपासू शकता.
पद्धत ४: सेतू केंद्र किंवा ग्रामपंचायत
तुम्ही तुमच्या गावातील सीएससी (CSC) सेंटर किंवा सेतू केंद्रात जाऊन तुमच्या ‘बेनिफिशिअरी आयडी’च्या साहाय्याने पेमेंट स्टेटसची ऑनलाइन चौकशी करू शकता.
मानधन न मिळण्याची संभाव्य कारणे आणि उपाय
जर तुमच्या ओळखीच्या इतरांना पैसे मिळाले आहेत पण तुमच्या खात्यात अद्याप रक्कम जमा झाली नसेल, तर खालील तांत्रिक बाबी तपासा:
- ई-केवायसी (e-KYC) अपूर्ण असणे: दरवर्षी लाभार्थ्यांना ते हयात असल्याचा दाखला किंवा ई-केवायसी करणे बंधनकारक असते. जर तुम्ही हे केले नसेल, तर तात्काळ जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रात जाऊन ई-केवायसी करून घ्या.
- आधार लिंकिंग (NPCI Mapping): तुमचे बँक खाते आधार कार्डशी जोडलेले असणे आणि ते डीबीटी (Direct Benefit Transfer) साठी सक्रिय असणे आवश्यक आहे. जर बँक खात्याला आधार लिंक नसेल, तर सरकारी पैसे खात्यात येत नाहीत.
- उत्पन्नाचा दाखला: या योजनेसाठी दर तीन वर्षांनी नवीन उत्पन्नाचा दाखला सादर करावा लागतो. जर तुमच्या उत्पन्नाच्या दाखल्याची मुदत संपली असेल, तर तुमचे मानधन तात्पुरते थांबवले जाऊ शकते.
- बँक खाते बंद असणे: जर तुम्ही दीर्घकाळ तुमच्या बँक खात्यातून व्यवहार केले नसतील, तर खाते ‘In-active’ होऊ शकते. अशा परिस्थितीत बँकेत जाऊन केवायसी कागदपत्रे देऊन खाते पुन्हा सुरू करा.
नवीन अर्ज कसा करावा? (Sanjay Gandhi Niradhar Yojana Registration)
ज्या गरजू नागरिकांनी अद्याप या योजनेचा लाभ घेतलेला नाही, ते खालीलप्रमाणे अर्ज करू शकतात:
- कुठे अर्ज करावा: तहसील कार्यालय, सेतू केंद्र किंवा ग्रामपंचायत कार्यालय.
- आवश्यक कागदपत्रे:
- आधार कार्ड.
- रेशन कार्ड (नारंगी किंवा पिवळे).
- वयाचा पुरावा (शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा बोनाफाईड).
- उत्पन्नाचा दाखला (वार्षिक उत्पन्न २१,००० रुपयांपेक्षा कमी असावे).
- रहिवासी दाखला.
- बँक पासबुकची प्रत.
- दिव्यांग असल्यास अपंगत्वाचे प्रमाणपत्र (४०% पेक्षा जास्त).
निष्कर्ष :
संजय गांधी निराधार योजना ही महाराष्ट्रातील लाखो लोकांसाठी जगण्याचा आधार आहे. नवीन वर्षाचे मानधन जमा झाल्यामुळे अनेकांना दिलासा मिळाला आहे. जर तुम्हाला अजूनही पैसे मिळाले नसतील, तर वरीलप्रमाणे तांत्रिक बाबी तपासून घ्या आणि आवश्यक असल्यास तहसील कार्यालयाशी संपर्क साधा.
तुम्हाला ही माहिती उपयुक्त वाटली का? तुमच्या गावातील किंवा परिसरातील निराधार व्यक्तींपर्यंत ही माहिती नक्की पोहोचवा जेणेकरून त्यांना त्यांच्या हक्काचे पैसे मिळण्यास मदत होईल.
Sanjay Gandhi Niradhar Yojana Payment Status
